Weinig plekken in Nederland liggen zo gunstig voor watersport en zo ongenadig tegelijk. Vanuit Den Helder vaar je binnen een uur op de Noordzee, op de Waddenzee of langs de kust naar het noorden. Het water is er alleen niet vergevingsgezind, want getij en stroming bepalen hier alles.
Het Marsdiep als voordeur
Tussen Den Helder en Texel ligt het Marsdiep, het zeegat waardoor bij elk getij een enorme hoeveelheid water de Waddenzee in en uit stroomt. Dat betekent sterke stroming en een golfslag die bij tegenwind steil wordt. Wie hier vaart, plant op het tij en niet op de klok. Voor een ervaren zeiler is het een prachtig stuk water, voor een beginner is het geen oefengebied.
De havens
De gemeente heeft jachthavens en verenigingshavens rond het Nieuwe Diep en het havengebied, waar ligplaatsen zijn met de gebruikelijke voorzieningen. Daarnaast is er de museumhaven bij Willemsoord, waar historische schepen liggen. Voor een ligplaats geldt dat je je tijdig meldt, want de vraag is groter dan het aanbod en wachttijden komen voor.
Verenigingen en leren zeilen
Er zijn watersportverenigingen in en om de stad, waaronder een grote vereniging met wortels in de marine, die opleidingen en jeugdzeilen aanbiedt. Kinderen beginnen doorgaans in een kleine eenmansboot, waarin ze meteen zelf verantwoordelijk zijn voor wat er gebeurt, en dat is precies waarom het opvoedkundig zo goed werkt. Voor volwassenen zijn er cursussen in weekenden en avonden.
Wat er allemaal kan
- Zeilen op het wad, met droogvallen op een plaat bij laag water.
- Varen naar Texel, Vlieland en verder de Waddenzee op.
- Kustzeilen op de Noordzee richting het zuiden of het noorden.
- Roeien en suppen op beschutte delen van het binnenwater.
- Sportvissen vanaf een boot of vanaf de kant.
Wat je moet weten voordat je losgooit
Voor snellere boten geldt een vaarbewijs, en op het wad en de Noordzee is kennis van getij, stroming en navigatie geen luxe maar een voorwaarde. Neem actueel kaartmateriaal mee, controleer het weer en het tij en houd rekening met de beroepsvaart en de veerdienst, die voorrang hebben en die je niet moet willen kruisen. Een marifoon en een reddingsvest horen aan boord, hoe kort de tocht ook is.
Droogvallen op het wad
Het bijzondere van deze uitvalsbasis is dat je op de Waddenzee kunt droogvallen, waarbij je boot bij laag water op een zandplaat komt te liggen en je een paar uur op het droge zit met vogels om je heen. Dat is een van de mooiste dingen die je in Nederland op het water kunt doen. Het vraagt wel de juiste boot, kennis van het gebied en respect voor de natuurregels, want grote delen zijn beschermd en niet toegankelijk.
Zonder eigen boot het water op
Je hoeft geen boot te kopen om te varen. Verenigingen werken met gezamenlijk materiaal, er zijn zeilscholen, en er worden tochten georganiseerd op charterschepen vanuit de haven. Voor een eerste kennismaking is meevaren met een groep de eenvoudigste manier om te zien of dit water iets voor je is. Dat is bovendien vele malen goedkoper dan eigen bezit.
De veerdienst en de haven als buren
Wie hier vaart, deelt het water met de veerboot naar Texel, met marineschepen en met de beroepsvaart die de haven in en uit gaat. Dat vraagt om oplettendheid en om het volgen van de vaarregels, want een groot schip kan niet uitwijken en heeft honderden meters nodig om te stoppen. Luister de marifoon uit, blijf uit de vaargeul en steek nooit vlak voor een naderend schip over.
Onderhoud en de winter
Een boot in zout water vraagt meer onderhoud dan een boot op een binnenmeer. Zout tast alles aan, van beslag tot elektra, en dat betekent spoelen, controleren en vervangen. In het najaar gaat de boot uit het water voor antifouling en motoronderhoud, in het voorjaar het omgekeerde. In de havens rond de stad zijn winterstallingen en werven. Reken die kosten mee voordat je koopt, want de aanschaf is zelden de grootste post.
