Den Helder is een havenstad met een vissersverleden dat nog altijd doorloopt. Er wordt vanuit deze haven gevist, er is een afslag en er zijn winkels en kramen die verkopen wat er die ochtend binnenkomt. Dat is een luxe die je in het binnenland niet hebt, en die je hier voor weinig geld op straat kunt eten.
De klassiekers
- Kibbeling, stukjes gefrituurde witvis met saus.
- Lekkerbek, een hele gefrituurde vis in beslag.
- Verse haring, schoongemaakt aan de kraam.
- Gerookte makreel en paling van eigen rokerij.
- Garnalen uit de Waddenzee, gepeld of ongepeld.
- Platvis zoals schol en tong, gebakken of gegrild.
Garnalen uit de Waddenzee
De garnalen die hier worden aangevoerd, worden in de Waddenzee gevangen en aan boord meteen gekookt in zeewater. Dat is de reden dat ze anders smaken dan wat je in een supermarkt uit een bakje eet. Ongepeld kopen is goedkoper en de smaak is beter, maar reken op een avond peuteren. Wie dat eens heeft gedaan, begrijpt waarom gepelde garnalen kosten wat ze kosten.
Hoe je goede vis herkent
Bij hele vis zijn de ogen helder en bol, de kieuwen rood en het vlees veerkrachtig. Vis moet naar zee ruiken en niet naar vis. Bij gefrituurde vis zie je aan het beslag hoe vaak de olie wordt ververst, want donker en zwaar beslag betekent oude olie. En vraag gewoon wat er die dag is binnengekomen, want een goede visboer vertelt dat graag.
Bij de haven kopen
Rond de haven zitten viswinkels en kramen die dicht bij de bron zitten. Het voordeel daarvan is niet alleen versheid maar ook aanbod, want je vindt er soorten die in een supermarkt niet liggen. Vraag naar wat er veel is, want dat is meestal ook het beste in prijs en kwaliteit. Wat er veel is, wisselt met het seizoen en met het weer op zee.
Vis in het seizoen
Vis heeft seizoenen, net als groente. Haring is in het voorjaar en de vroege zomer op zijn best, garnalen wisselen door het jaar in aanvoer en prijs, en platvis heeft een periode waarin de kwaliteit topt. Een visboer die daarnaar handelt in plaats van het hele jaar hetzelfde te verkopen, is de moeite van het zoeken waard.
Uit eten met vis
In de stad en langs de kust zijn restaurants die zich op vis richten, van eenvoudig tot uitgebreid. Rond de haven en op het werfterrein zit horeca waar je met uitzicht op het water eet. Aan het strand bij Julianadorp en Huisduinen staan paviljoens waar vis vanzelfsprekend op de kaart staat. Voor een eenvoudige maaltijd is een portie kibbeling bij een kraam op de dijk moeilijk te verslaan.
Zelf bereiden
Verse vis vraagt weinig. Platvis in de pan met boter, een paar minuten per kant, en klaar. Garnalen hoeven helemaal niets. Een fout die veel mensen maken is te lang bakken, want vis gaart door na het uitscheppen. Koop vis op de dag dat je hem eet, bewaar hem koud en gebruik hem niet als hij een dag in de koelkast heeft gestaan.
De haven en de visserij
Den Helder is van oudsher een vissershaven, en hoewel de vloot kleiner is dan vroeger, wordt er nog altijd vanuit deze haven gevist. Rond de haven zitten bedrijven die de vangst verwerken, verhandelen en verkopen. Wie langs de kades loopt, ziet de kotters liggen en kan zien hoe de aanvoer werkt. Dat maakt vis hier geen product uit een schap maar iets met een zichtbare herkomst.
Duurzaamheid
Niet alle vis is even verstandig om te kopen, want soorten en vangstmethoden verschillen sterk in hun effect op de zee. Vraag ernaar bij de visboer, want die weet waar zijn vis vandaan komt en met welke methode hij is gevangen. Wie afwisselt tussen soorten en niet altijd hetzelfde koopt, doet er al veel goed aan, en dat is bovendien de smakelijkste manier om te eten.
