Wandelen in de Donkere Duinen en Mariëndal

Uit in Den Helder

Den Helder staat bekend om zee en wind, en juist daarom is het bos aan de rand van de stad zo geliefd. In de Donkere Duinen sta je opeens tussen de bomen, uit de wind, met zandpaden onder je voeten. Even verderop ligt Mariëndal, waar het landschap precies het tegenovergestelde doet.

De Donkere Duinen

Het bos is aan het begin van de twintigste eeuw aangeplant in het duingebied, en het is nog altijd het enige echte wandelbos in de directe omgeving van de stad. Het beheer is er in de loop van de tijd op gericht geweest om van een dennenaanplant een gevarieerder bos te maken. Voor vogelaars is het een goede plek, met soorten die je juist in naaldbos aantreft, zoals kuifmees en goudhaan.

Mariëndal

Aan de zuidkant van de stad liggen voormalige bollenvelden die zijn omgevormd tot een nat natuurgebied. Het is er open, met water, riet en ruimte, en je mag er struinen in plaats van alleen op paden lopen. Dat maakt het voor kinderen aantrekkelijk, want ze kunnen hun eigen route zoeken. Trek laarzen aan, want nat betekent hier ook echt nat.

De routes

  • Een korte lus door Mariëndal, goed te doen met jonge kinderen.
  • Een bosroute door de Donkere Duinen, deels over een oude dijk.
  • Een duinroute richting de zeereep en Fort Kijkduin.
  • Een lange acht die de zuidelijke en de noordelijke helft aan elkaar knoopt.
  • Een combinatie van bos, duin en strand voor wie een dagtocht wil.

Startpunten

Het bezoekerscentrum aan de rand van het gebied is het logische startpunt, met parkeergelegenheid en informatie over de routes. Daarnaast is Fort Kijkduin in Huisduinen een startpunt van het regionale wandelnetwerk. Vanuit de stadswijken loop of fiets je binnen een kwartier naar de rand van het gebied.

De seizoenen

In het voorjaar is het bos vol geluid, met vogels die overal zitten. In de zomer is het er koel en beschut terwijl het op het strand snikheet is. In het najaar liggen de paden vol paddenstoelen en blad, en in de winter is er niemand en zie je door het kale hout de structuur van het duin eronder. Elk seizoen heeft zijn eigen reden om te gaan.

Met de hond

Beide gebieden zijn geliefd bij hondenbezitters, en er gelden regels over waar een hond los mag. Houd rekening met het broedseizoen, want in de duinen broeden vogels op de grond en een loslopende hond richt daar in enkele minuten meer schade aan dan je zou denken. Kijk bij de ingang naar de borden.

Drukte en spreiding

Omdat het bos het enige in de omgeving is, kan het er op een mooie zondagmiddag druk zijn. Wie rust zoekt, gaat vroeg in de ochtend of kiest voor Mariëndal en de open duinen, waar de bezoekers zich beter verspreiden. Doordeweeks is het in beide gebieden aanzienlijk rustiger.

De geschiedenis van het landschap

Dat hier bos staat, is geen natuurlijk verschijnsel. Het duingebied werd beplant om het zand vast te leggen en om de stad een recreatiegebied te geven. Mariëndal was tot voor kort landbouwgrond met bollen. Wat je nu ziet, is dus deels gemaakt landschap, en dat maakt het niet minder waardevol. Het laat vooral zien hoe snel natuur zich hier vestigt als je haar de ruimte geeft.

Praktisch

Trek schoenen aan die tegen zand en modder kunnen, want de paden zijn onverhard en in Mariëndal ook nat. Neem water mee, want onderweg is er niets. In het donker is verlichting nodig, want er staan geen lantaarns. En houd je aan de paden waar dat is aangegeven, want dit is naast recreatiegebied ook natuurgebied en op sommige plekken waterkering.